VPD-tabel wiet: streefwaarden per groeifase
Een VPD-tabel voor wiet koppelt aan elke groeifase een streefbereik van het dampdrukdeficit. Gangbaar zijn 0,5 tot 1,0 kPa voor stekken en zaailingen, 0,7 tot 1,2 kPa in de vegetatieve fase en 1,0 tot 1,5 kPa in de bloei, zo vat een studie uit 2025 in het vakblad Frontiers in Plant Science de gangbare cijfers samen. Het gaat om ervaringswaarden uit de kweekpraktijk. Diezelfde studie rekent luchtvochtigheid tot de minst onderzochte klimaatfactoren bij de teelt van cannabis.
Welke VPD uit luchttemperatuur en relatieve luchtvochtigheid volgt, staat in de tabel verderop. Voor andere combinaties berekent de VPD-calculator de waarde direct. Deze toont standaard de blad-VPD voor een blad dat 2 °C koeler is dan de lucht; zonder deze blad-offset komen de waarden overeen met de tabel hieronder.
Wat het dampdrukdeficit aangeeft
Het dampdrukdeficit, in het Engels vapor pressure deficit (VPD), is het verschil tussen de verzadigingsdampdruk en de werkelijke dampdruk van de lucht, uitgedrukt in kilopascal (kPa). De Voedsel- en Landbouworganisatie FAO noemt het in haar richtlijnen voor de berekening van verdamping een nauwkeurige indicator voor het verdampingsvermogen van de lucht.
De relatieve luchtvochtigheid alleen beschrijft dat vermogen niet. Het is slechts de verhouding tussen beide dampdrukken, en de verzadigingsdampdruk stijgt niet lineair met de temperatuur. Bij 60 % relatieve luchtvochtigheid bedraagt de VPD bij 20 °C daarom 0,94 kPa, bij 30 °C daarentegen 1,70 kPa.
Planten reageren op drogere lucht door hun huidmondjes deels te sluiten. Dat beschrijven onder meer een modelstudie in het Journal of Advances in Modeling Earth Systems (2019) en een proefreeks met zonnebloemen in het vakblad AoB Plants (2020). Specifiek voor cannabis noemt een vakartikel in Cannabis Science and Technology (2019) als gevolg van een te lage VPD een geremde groei en problemen met schimmel en wortelrot. Is de VPD te hoog, dan sluiten planten volgens dit artikel hun huidmondjes, verbranden bladpunten en rollen bladeren zich op.
VPD berekenen met de Magnusformule
Uitgangspunt is de verzadigingsdampdruk, de dampdruk van volledig verzadigde lucht bij een bepaalde temperatuur. De Magnusformule beschrijft deze als een exponentiële functie van de temperatuur, waarvan de constanten per bron licht verschillen. De Duitse weerdienst (DWD) gebruikt in zijn voorspellingssysteem MOSMIX een vereenvoudigde Magnusvariant met de constanten 17,5043 en 241,2 om de relatieve vochtigheid uit dauwpunt en temperatuur te bepalen. De FAO-richtlijn nr. 56 over de verdamping van gewassen gebruikt een vergelijking van hetzelfde type, die het resultaat direct in kPa levert. Daarmee is de tabel in dit artikel berekend:
Verzadigingsdampdruk bij luchttemperatuur T in °C: es = 0,6108 · exp(17,27 · T / (T + 237,3)), resultaat in kPa (FAO-vergelijking 11).
Werkelijke dampdruk uit de relatieve luchtvochtigheid RH in procent: ea = es · RH / 100 (afgeleid uit FAO-vergelijking 10).
Dampdrukdeficit: VPD = es − ea, samengevat VPD = es · (1 − RH / 100).
Bij 24 °C bedraagt de verzadigingsdampdruk 2,98 kPa. Bij een relatieve luchtvochtigheid van 60 % heeft de lucht een werkelijke dampdruk van 1,79 kPa, de VPD komt dan op 1,19 kPa. Omdat de vergelijking niet lineair is, middelt de FAO over dagen of maanden de waarden bij de hoogste en laagste temperatuur. Berekend uit de gemiddelde temperatuur zou de gemiddelde verzadigingsdampdruk lager uitvallen.
VPD-tabel naar temperatuur en luchtvochtigheid
De kolommen staan voor de relatieve luchtvochtigheid, de waarden voor de VPD in kPa. Ze gelden voor de lucht-VPD, dus onder de aanname dat blad en lucht even warm zijn. Ze zijn berekend met de FAO-vergelijking en afgerond op twee decimalen.
Temperatuur | 45 % | 50 % | 55 % | 60 % | 65 % | 70 % | 75 % | 80 % |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
18 °C | 1,14 | 1,03 | 0,93 | 0,83 | 0,72 | 0,62 | 0,52 | 0,41 |
20 °C | 1,29 | 1,17 | 1,05 | 0,94 | 0,82 | 0,70 | 0,58 | 0,47 |
22 °C | 1,45 | 1,32 | 1,19 | 1,06 | 0,93 | 0,79 | 0,66 | 0,53 |
24 °C | 1,64 | 1,49 | 1,34 | 1,19 | 1,04 | 0,90 | 0,75 | 0,60 |
26 °C | 1,85 | 1,68 | 1,51 | 1,34 | 1,18 | 1,01 | 0,84 | 0,67 |
28 °C | 2,08 | 1,89 | 1,70 | 1,51 | 1,32 | 1,13 | 0,94 | 0,76 |
30 °C | 2,33 | 2,12 | 1,91 | 1,70 | 1,49 | 1,27 | 1,06 | 0,85 |
VPD-streefwaarden voor stek, groei en bloei
De faseswaarden voor cannabis zijn ervaringswaarden uit de kweekpraktijk. De studie in Frontiers in Plant Science geeft ze weer als in de literatuur genoemde bereiken en steunt daarbij onder meer op het artikel in Cannabis Science and Technology uit 2019. De auteurs daarvan, drie ingenieurs van een adviesbureau voor kweekinstallaties, noemen 0,8 tot 1,1 kPa in de groei en 1,0 tot 1,5 kPa in de bloei algemeen ideaal. Een eigen bereik voor stekken geven ze niet.
Fase | Frontiers in Plant Science (2025) | Cannabis Science and Technology (2019) |
|---|---|---|
Stek en zaailing | 0,5 tot 1,0 kPa | geen gegevens |
Groei | 0,7 tot 1,2 kPa | 0,8 tot 1,1 kPa |
Bloei | 1,0 tot 1,5 kPa | 1,0 tot 1,5 kPa |
Vertaald naar de tabel hierboven vallen bijvoorbeeld 24 °C bij 75 % relatieve luchtvochtigheid met 0,75 kPa binnen het bereik voor stekken, 24 °C bij 65 % met 1,04 kPa binnen het groeibereik en 26 °C bij 60 % met 1,34 kPa binnen het bloeibereik. De bereiken overlappen, en dezelfde VPD volgt uit meerdere combinaties: 1,34 kPa ontstaat ook bij 24 °C en 55 %.
Lucht-VPD en blad-VPD
Tabellen op basis van de luchttemperatuur gaan ervan uit dat het blad even warm is als de lucht. Een modelstudie naar bladtemperatuur in PLOS ONE (2015) kwam tot de uitkomst dat bladeren van goed watervoorziene planten onder zonlicht, natriumdamp-hogedruklampen en LED-verlichting meestal hoogstens 2 °C afwijken van de luchttemperatuur. Onder LED-verlichting waren de bladeren bij gelijke lichthoeveelheid ongeveer 1,3 °C koeler dan onder natriumdamplampen. Bij waterstress en weinig luchtbeweging konden ze in het model daarentegen tot 8 °C (LED) respectievelijk 12 °C (natriumdamp) warmer worden dan de lucht.
Voor de blad-VPD wordt de verzadigingsdampdruk bij bladtemperatuur aangehouden in plaats van bij luchttemperatuur. De studie in Frontiers in Plant Science ging daarbij uit van een temperatuurverschil tussen blad en lucht van 1 tot 3 °C. Hoe zwaar dat doorweegt, laat een berekening met de FAO-vergelijking zien: bij 26 °C en 60 % relatieve luchtvochtigheid bedraagt de lucht-VPD 1,34 kPa. Is het blad 2 °C koeler dan de lucht, dan daalt de blad-VPD naar 0,97 kPa.
Wat een onderzoek naar luchtvochtigheid bij cannabis laat zien
In november 2025 verscheen in Frontiers in Plant Science een onderzoek naar de luchtvochtigheid op gewashoogte, volgens de auteurs het eerste dat twee vochtbereiken bij CBD-rijke cannabis vergeleek. In klimaatkamers groeiden 20 stekken van een CBD-dominante soort, elk 10 bij 37 tot 58 % en bij 78 tot 98 % relatieve luchtvochtigheid. Daaruit volgden deze waarden:
Fase | Relatieve luchtvochtigheid | Temperatuur | Lucht-VPD | Blad-VPD |
|---|---|---|---|---|
Groei | 37 tot 58 % | 20,2 °C | 1,29 kPa | 1,02 kPa |
Groei | 78 tot 98 % | 20 °C | 0,05 kPa | 0,13 kPa |
Bloei | 37 tot 58 % | 17 °C | 0,92 kPa | 0,60 kPa |
Bloei | 78 tot 98 % | 21 °C | 0,25 kPa | −0,04 kPa |
Bij hoge luchtvochtigheid begon de bloei in week 13 in plaats van week 10, geoogst werd in week 15 in plaats van week 14. De bloembiomassa daalde van 33,80 g naar 9,90 g, een afname van 71 %. Het totale CBD-gehalte lag op 0,61 % in plaats van 2,80 %, en ook andere cannabinoïden namen af: CBC-A daalde van 3,90 mg/g naar 0,30 mg/g.
Waar het onderzoek dun is
De auteurs van de Frontiers-studie stellen dat het effect van hoge luchtvochtigheid op groei en cannabinoïdgehalte van afzonderlijke genotypen grotendeels onontgonnen is. Hun eigen onderzoek betreft één genotype met 20 planten. Vervolgonderzoek met meer CBD-rijke soorten achten ze nodig.
Een van de gangbare streefbereiken toetst de studie niet rechtstreeks. Ook de drogere variant lag in de bloei met 0,92 kPa onder het bloeibereik van 1,0 tot 1,5 kPa dat de auteurs zelf aanhalen. Vergeleken werden twee vochtniveaus; of waarden binnen de gangbare bereiken beter presteren dan waarden er net buiten, beantwoordt het onderzoek niet.
De faseswaarden gaan deels terug op het vakartikel uit 2019, dat ze beschrijft als algemeen bekende ideale waarden. Daar komt de temperatuurvraag bij: de tabel hierboven rekent met de luchttemperatuur, terwijl de bladtemperatuur afhankelijk van licht en watervoorziening daarvan kan afwijken, zoals de modelstudie uit 2015 laat zien.
Veelgestelde vragen
Welke VPD geldt voor wiet in de bloei?
Voor de bloei worden meestal 1,0 tot 1,5 kPa genoemd, zo in een studie in Frontiers in Plant Science (2025) en een vakartikel in Cannabis Science and Technology (2019). Het gaat om ervaringswaarden uit de kweekpraktijk.
Hoe berekent men de VPD?
Eerst wordt met een vergelijking van het type Magnusformule de verzadigingsdampdruk bij de luchttemperatuur bepaald, bijvoorbeeld met de FAO-vergelijking es = 0,6108 · exp(17,27 · T / (T + 237,3)) in kPa. Vermenigvuldigd met (1 − RH / 100) volgt de VPD; bij 24 °C en 60 % relatieve luchtvochtigheid is dat 1,19 kPa.
Waarom is relatieve luchtvochtigheid als meetwaarde niet genoeg?
De verzadigingsdampdruk stijgt niet lineair met de temperatuur, daarom levert dezelfde relatieve luchtvochtigheid afhankelijk van de temperatuur een andere VPD op. Bij 60 % is dat bij 20 °C 0,94 kPa, bij 30 °C 1,70 kPa.
Wat is het verschil tussen lucht-VPD en blad-VPD?
De lucht-VPD rekent met de luchttemperatuur, de blad-VPD met de temperatuur van het blad. Is het blad bij 26 °C en 60 % relatieve luchtvochtigheid 2 °C koeler dan de lucht, dan daalt de waarde van 1,34 kPa naar 0,97 kPa.
Is er onderzoek naar VPD bij cannabis?
Slechts weinig. Een studie in Frontiers in Plant Science (2025) vergeleek bij 20 planten van een CBD-rijke soort twee vochtbereiken; bij hoge luchtvochtigheid begon de bloei in week 13 in plaats van week 10, en het totale CBD-gehalte daalde van 2,80 % naar 0,61 %.
Bronnen
Stand van zaken: 22 oktober 2026
Dit artikel is uitsluitend bedoeld ter informatie en vormt geen vervanging voor medisch of therapeutisch advies. Neem bij vragen over je gezondheid contact op met een arts of een andere gekwalificeerde deskundige.