Bruine vlekken op cannabisbladeren: oorzaken en wat helpt
Bruine vlekken op cannabisbladeren kunnen wijzen op een tekort aan calcium of kalium, op te veel voeding en zout in de wortelzone, of op een bladvlekkenschimmel. De eerste aanwijzing geeft de plek aan de plant: calciumtekort begint volgens het diagnoseportaal e-GRO Cannabis van North Carolina State University bij de nieuwe groei, kaliumtekort bij de onderste, oudere bladeren.
Bladvlekken door schimmels zoals de Septoria-bladvlekkenziekte hebben volgens de beschrijvingen van meerdere Amerikaanse universiteiten een gele halo en ontstaan bij vocht en hoge luchtvochtigheid. Om ze te onderscheiden van bemestingsfouten dienen de pH-waarde en de elektrische geleidbaarheid (EC) van substraat of voedingsoplossing.
Waar op de plant de bruine vlekken eerst verschijnen
e-GRO Cannabis rangschikt voedingsstoornissen naar de plek waar de eerste symptomen optreden. Tekorten aan stikstof, fosfor en kalium en overschotten aan sporenelementen beginnen volgens deze indeling bij de onderste bladeren. Tekorten aan calcium, ijzer, mangaan, boor, koper en zink zijn het eerst zichtbaar aan de top van de plant. Het overzicht hieronder zet de oorzaken naast elkaar die gepaard gaan met bruine vlekken of afgestorven bladweefsel.
Oorzaak | Eerste symptomen bij | Typisch beeld |
|---|---|---|
Calciumtekort | groeitoppen en jonge bladeren | gestuikte, onregelmatig gevormde bladeren, afgestorven bladranden, later sterft de groeitop af |
Kaliumtekort | onderste, oudere bladeren | gele bladranden, vooral bij de bladtanden, daarna lichtbruin afgestorven randen |
Fosfortekort | onderste, oudere bladeren | onregelmatige olijfgroene vlekken die inzakken en vochtig aanvoelen, later grote afgestorven plekken |
Magnesiumtekort | onderste, oudere bladeren | geel tussen groen blijvende nerven, later losse afgestorven plekjes |
Septoria-bladvlekken | onderste bladeren binnen in het gewas | kleine bruine vlekken met gele halo, later grijs tot wit centrum en donkere stipjes |
Calciumtekort bij de nieuwe groei
In het verloop dat e-GRO beschrijft op basis van een in 2019 gepubliceerd onderzoek naar voedingsstoornissen bij Cannabis sativa, blijven de planten eerst licht achter in groei. Groeitoppen en nieuw uitlopende bladeren groeien gestuikt en onregelmatig. Aan de voet van de blaadjes blijft de bladschijf smaller en lichter groen, waar een vervaging tussen de nerven begint. Nieuw ontvouwen bladeren zijn sterk verkrompen en sterven aan de rand af, waardoor onregelmatige bladvormen ontstaan. In een verder gevorderd stadium sterven de vergeelde bladeren en de groeitop af, waarna de plant meer zijscheuten vormt.
Een informatieblad van de Utah State University Extension over hennep plaatst calciumtekort juist bij de onderste bladeren. Het noemt gekromde, verdraaide bladeren met onregelmatige geelbruine vlekken, terwijl de rest van het blad groen blijft, daarnaast een vertraagde bloei en afstervende worteltoppen. Op dit punt spreken de twee universiteitsbronnen elkaar tegen. Vervormde jonge bladeren worden alleen door e-GRO beschreven.
Kaliumtekort en roestvlekken bij oudere bladeren
Kaliumtekort is volgens e-GRO het eerst te zien aan de onderste, oudere bladeren. De bladrand verkleurt geel, vooral bij de zaagtanden van de blaadjes. De gele kleur wordt intenser en schuift van de rand naar binnen richting de middennerf, totdat de randen lichtbruin afsterven.
Utah State beschrijft kaliumtekort bij jonge bladeren: roestbruine, verdroogde en naar boven opgerolde randen en punten, en roestkleurige vlekken die bruin worden, daarnaast zwakke stengels en een tragere bloei. Roestbruine vlekken noemt hetzelfde informatieblad ook bij magnesiumtekort, daar onregelmatig verspreid over bladranden, punten en tussen de nerven van oudere bladeren, samen met een vergeling tussen de nerven. Roestvlekken komen in dit informatieblad dus bij beide tekorten voor. Verschillend is de plek van de verkleuring: bij de rand bij kalium, tussen de nerven bij magnesium.
Fosfor- en magnesiumtekort als verwarringsbron
Fosfortekort begint volgens e-GRO met lichte groeiremming en onregelmatig verspreide olijfgroene vlekken bij de onderste bladeren. De vlekken worden groter, zien ingezakt en bijna vochtig uit, de randen sterven deels af, en bij een sterk tekort ontstaan grote afgestorven bladdelen. Utah State voegt daaraan toe: paarse bladstelen, blauwgroene bladeren en donkere, koperkleurige tot paarse vlekken.
Bij magnesiumtekort lichten volgens e-GRO eerst de delen tussen de nerven van de onderste bladeren licht op. Later steken de groene nerven scherp af tegen het gele weefsel, en sterven losse plekjes af.
Overbemesting en een hoge EC-waarde
Te veel voeding of zout in de wortelzone uit zich volgens de University of Maryland Extension, die dit beschrijft voor siergewassen, in bruine bladranden en bladpunten, verwelking, gele randen en gestuikte groei. De zouten beschadigen de wortels en kunnen zich via de waterstroom in de bladeren opstapelen, vooral bij warm en droog weer.
Proeven met cannabis tonen dat een hoge EC-waarde niet automatisch tot bruine bladeren leidt. In een in 2023 in Acta Horticulturae gepubliceerde studie werd de EC-waarde ingesteld op 1,8, 3, 6, 9 of 12 mS/cm, via voedingszouten of via natriumchloride. Bladnecrose trad alleen op in de natriumchloride-varianten met 9 en 12 mS/cm. Het spruit- en bloemgewicht daalde echter al zodra de EC-waarde bij voedingszouten boven 3 mS/cm en bij natriumchloride boven 1,8 mS/cm uitkwam.
Een in 2025 in Frontiers in Plant Science gepubliceerde studie met een CBD-rijke variëteit op waterkweek, 24 stekken per ronde, vond bij EC-waarden van 2 en 4 mS/cm en fosforgehaltes van 15 tot 90 mg/l geen bladnecrose en geen zichtbare verschillen tussen de varianten. De pH-waarde werd daarbij tussen 5,8 en 6,2 gehouden. Gemeten EC-waarden zijn met de EC-/ppm-omrekenaar om te zetten naar ppm.
Overschotten aan de sporenelementen boor, koper, ijzer, mangaan, molybdeen en zink treden volgens e-GRO het eerst op bij de onderste, oudere bladeren. Als oorzaken noemt het portaal fouten bij het mengen van de voedingsoplossing, verkeerd ingestelde doseerapparatuur en een ongeschikte pH-waarde in het substraat.
De pH-waarde als onderscheidend kenmerk
e-GRO geeft voor het substraat een pH-bereik van 5,5 tot 6,5 aan. Komt de pH-waarde onder 5, dan stijgt de beschikbaarheid van sporenelementen en kan de plant ijzer en mangaan in giftige hoeveelheden opnemen.
Een in 2024 in Frontiers in Plant Science gepubliceerde studie over medicinale cannabis vat de literatuur op vergelijkbare wijze samen: 5,5 tot 6,0 bij waterkweek, 5,5 tot 6,5 bij potgrondloze substraten. Onder 5,5 bestaat volgens deze bron het risico van een mangaanoverschot, boven 6,5 zijn fosfor, ijzer en mangaan minder goed beschikbaar voor de plant.
Bruine vlekken door bladvlekkenschimmels
De Utah State University Extension noemt drie schimmels als veroorzaker van bladvlekken bij hennep: Septoria cannabis, Cercospora cannabis en Bipolaris gigantea. Bij de Septoria-bladvlekkenziekte verschijnen volgens de University of Kentucky eerst kleine, onregelmatige vlekken met een felgele rand.
Ze groeien tot ongeveer een kwart inch (circa 6 mm), worden bruin met een duidelijke gele halo en krijgen een grijs tot wit centrum. De Rutgers University beschrijft in de vlekken donkerbruine tot zwarte stipjes, de sporenhoudende vruchtlichamen van de schimmel (pycnidiën).
Septoria begint bij de onderste bladeren binnen in het gewas, waar bladeren lang vochtig blijven en de luchtvochtigheid hoog is. Bij een sterke aantasting vergelen hele bladeren en vallen af; de University of Kentucky noemt bladverlies van 50 tot 90%. In New Jersey verschenen de eerste symptomen eind augustus. De ziekte wordt bevorderd door langdurige bladnatheid na regen of dauw en door hoge luchtvochtigheid, volgens Utah State vooral bij koel weer.
Andere veroorzakers lijken erop. Cercospora geeft volgens Rutgers ronde tot elliptische vlekken met een grijs centrum en een donkerbruine tot zwarte rand, die later lichtbruin tot wit worden en een gele halo krijgen. Bipolaris begint met minuscule donkere vlekken met een lichtbruin centrum en een donkerbruine rand en wordt bevorderd door warm, nat weer.
In Florida werd bij hennep ook een Curvularia-schimmel aangetoond, waarvan de kleine gele vlekken op jonge en oude bladeren lichtbruin tot bruin worden, eveneens met een gele halo. In Oostenrijk toonde AGES in 2019 voor het eerst in Europa Phaeomycocentrospora cantuariensis aan bij vezelhennep, met bruine, ronde tot onregelmatige vlekken, een witachtig-grijs centrum, een donkerbruine rand en een diffuse gele halo.
De gele halo rond de vlek en de donkere vruchtlichamen erin komen voor in de beschrijvingen van de schimmelziekten, in de tekortbeelden van e-GRO echter niet. Bruine, zachte plekken in de toppen in plaats van op de bladeren komen aan de orde in het artikel over grauwe schimmel op cannabistoppen.
Eerste stappen bij bruine vlekken op cannabisbladeren
Plek bepalen: of de vlekken bij de nieuwe groei of bij de onderste bladeren beginnen en of ze aan de bladrand, tussen de nerven of als losse vlekken met een gele halo liggen.
pH-waarde meten in substraat of voedingsoplossing en vergelijken met het bereik van 5,5 tot 6,5 dat e-GRO en de studie uit 2024 voor potgrondloze substraten noemen.
EC-waarde meten en vergelijken met het bemestingsschema. In de studie uit 2023 daalde de opbrengst bij voedingszouten al boven 3 mS/cm.
Vlekken van dichtbij bekijken op donkere stipjes in de vlek, zoals die bij Septoria en Cercospora voorkomen.
Aangetast materiaal verwijderen: Utah State en Rutgers noemen bij bladvlekkenschimmels het verwijderen van aangetaste planten en plantresten, en grotere afstanden voor meer luchtbeweging.
Zouten uitspoelen: voor zoutschade bij siergewassen beschrijft de University of Maryland Extension het doorspoelen van de bodem met meerdere flinke watergiften.
Een foto van de aangetaste bladeren is te uploaden in de gratis Plantencheck met AI-inschatting, die de waarschijnlijke oorzaak afbakent.
Veelgestelde vragen
Wat betekenen bruine vlekken op cannabisbladeren?
Ze kunnen wijzen op een tekort aan calcium of kalium, op te veel voeding en zout in de wortelzone, of op een bladvlekkenschimmel zoals Septoria. De eerste aanwijzing geeft de plek: calciumtekort begint volgens e-GRO Cannabis bij de nieuwe groei, kaliumtekort bij de onderste, oudere bladeren.
Waardoor ontstaan roestvlekken op cannabisbladeren?
De Utah State University Extension beschrijft roestkleurige vlekken bij kaliumtekort, daar aan randen en punten, en bij magnesiumtekort, daar bovendien tussen de nerven met een vergeling tussen de nerven.
Hoe herken je calciumtekort bij cannabis?
Volgens e-GRO Cannabis groeien groeitoppen en jonge bladeren gestuikt en onregelmatig, sterven de randen van nieuwe bladeren af en, in een verder gevorderd stadium, ook de groeitop. De Utah State University Extension plaatst de symptomen juist bij de onderste bladeren.
Hoe onderscheid je schimmelvlekken van een voedingstekort?
Septoria-vlekken zijn bruin met een duidelijke gele halo, krijgen een grijs tot wit centrum en bevatten donkere vruchtlichamen. Ze beginnen bij de onderste bladeren binnen in het gewas en worden bevorderd door bladnatheid en hoge luchtvochtigheid.
Welke pH-waarde geldt voor het substraat bij cannabis?
e-GRO Cannabis noemt voor het substraat 5,5 tot 6,5, een studie uit 2024 vat de literatuur samen met 5,5 tot 6,0 voor waterkweek en 5,5 tot 6,5 voor potgrondloze substraten. Onder pH 5 kan de plant volgens e-GRO ijzer en mangaan in giftige hoeveelheden opnemen.
Bronnen
e-GRO Cannabis: Micronutrient Toxicity, North Carolina State University, e-GRO Cannabis
Hemp: Nutrient Deficiencies, Utah State University Extension, Plant Health / IPM
Hemp Leaf Spot, Utah State University Extension, Plant Health / IPM
Septoria Leaf Spot (Hemp), University of Kentucky, Plant Pathology Extension (Nicole Gauthier)
Hemp Diseases, University of Florida, IFAS, Plant Pathology Department
Excess Fertilizer or Salt Damage on Flowers, University of Maryland Extension
Stand van zaken: 2 november 2026
Dit artikel is uitsluitend bedoeld ter informatie en vormt geen vervanging voor medisch of therapeutisch advies. Neem bij vragen over je gezondheid contact op met een arts of een andere gekwalificeerde deskundige.